top of page

Reclinic
หมอคณินทร์

บทความสุขภาพ · ข้อเข่า · หลังผ่าตัด

อาการหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
เข่าบวม รอยช้ำ เข่าอุ่น แบบไหนปกติ

หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม หลายคนกังวลเมื่อเห็นเข่าบวมขึ้นในวันที่ 3–4 มีรอยช้ำลามลงมาที่น่องและข้อเท้า หรือรู้สึกว่าเข่าอุ่นกว่าอีกข้าง อาการเหล่านี้พบได้บ่อย และส่วนใหญ่ค่อย ๆ ดีขึ้นเองเมื่อดูแลตัวเองถูกวิธี บทความนี้อธิบายว่าแต่ละอาการเกิดจากอะไร มักอยู่นานแค่ไหน ดูแลอย่างไร และอาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์

รศ.นพ. คณินทร์ เอี่ยมธนาภรณ์ ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ Reclinic หาดใหญ่

เขียนและทบทวนโดย รศ.นพ. คณินทร์ เอี่ยมธนาภรณ์

ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ (ว.35052) · ทบทวนล่าสุด พฤศจิกายน 2569 · อ่านประมาณ 7 นาที

เข่าบวมขึ้นเรื่อย ๆ ใน

3–7 วันแรก

แล้วค่อย ๆ ยุบลง [1]

ยุบลงชัดเจนใน

6–12 สัปดาห์

บวมเล็กน้อยได้ 6–12 เดือน [2][3]

รอยช้ำใต้ผิวหนัง พบประมาณ

1 ใน 5

ราย ใน 2 สัปดาห์แรก [4]

เข่าอุ่นกว่าอีกข้าง

97%

ค่อย ๆ ลดลงในประมาณ 1 ปี [5][6]

ภาพรวม: อาการหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า อยู่นานแค่ไหน

ตารางนี้สรุปอาการที่พบบ่อยหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ระยะเวลาเป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย แต่ละคนอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ได้ สิ่งสำคัญคืออาการควรค่อย ๆ ดีขึ้นตามเวลา

เป็นนานแค่ไหน

ควรมาพบแพทย์ถ้า

เข่าบวม

บวมมากขึ้นใน 3–7 วันแรก [1] ยุบลงชัดเจนใน 6–12 สัปดาห์ และอาจบวมเล็กน้อยหลังเดินหรือยืนนานได้ 6–12 เดือน [2][3]

บวมแดงร้อนมากขึ้น มีไข้ หรือน่องบวมและปวด

รอยช้ำ

เห็นชัดในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ เลื่อนลงต่ำ จางลงในประมาณ 2–3 สัปดาห์ ผู้สูงอายุอาจนานกว่านั้น

ช้ำขยายกว้างเร็ว ต้นขาบวมตึงแข็ง หรือแผลมีเลือดซึมมาก

เข่าอุ่น

อุ่นชัดในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ลดลง อาจอุ่นเล็กน้อยได้ถึงประมาณ 1 ปี [6]

กลับมาแดงร้อนมากขึ้น มีไข้ หรือแผลมีน้ำซึม

ชาข้างแผล

ชาที่ผิวด้านนอกของแผลตั้งแต่หลังผ่าตัด บริเวณที่ชาเล็กลงเรื่อย ๆ ใน 6–12 เดือน

อ่านเรื่องชาข้างแผล →

ปวดแสบร้อน หรือเจ็บแปลบเหมือนไฟช็อตข้างแผล

ตึงหลังเข่า

พบบ่อยใน 6 สัปดาห์แรก ตอนพยายามเหยียดเข่า เหยียดได้ดีขึ้นทีละน้อย ส่วนใหญ่ภายใน 1 ปี

อ่านเรื่องตึงหลังเข่า →

ครบ 3 เดือนแล้วยังเหยียดไม่สุดชัดเจน หรือปวดน่องและน่องบวม

เป็นนานแค่ไหน

เข่าบวม

บวมมากขึ้นใน 3–7 วันแรก [1] ยุบลงชัดเจนใน 6–12 สัปดาห์ และอาจบวมเล็กน้อยหลังเดินหรือยืนนานได้ 6–12 เดือน [2][3]

 

รอยช้ำ

เห็นชัดในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ เลื่อนลงต่ำ จางลงในประมาณ 2–3 สัปดาห์ ผู้สูงอายุอาจนานกว่านั้น

 

เข่าอุ่น

อุ่นชัดในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ลดลง อาจอุ่นเล็กน้อยได้ถึงประมาณ 1 ปี [6]

 

ชาข้างแผล

ชาที่ผิวด้านนอกของแผลตั้งแต่หลังผ่าตัด บริเวณที่ชาเล็กลงเรื่อย ๆ ใน 6–12 เดือน อ่านเรื่องชาข้างแผล →

 

ตึงหลังเข่า

พบบ่อยใน 6 สัปดาห์แรก ตอนพยายามเหยียดเข่า เหยียดได้ดีขึ้นทีละน้อย ส่วนใหญ่ภายใน 1 ปี อ่านเรื่องตึงหลังเข่า →

ควรมาพบแพทย์ถ้า

เข่าบวม

บวมแดงร้อนมากขึ้น มีไข้ หรือน่องบวมและปวด

 

รอยช้ำ

ช้ำขยายกว้างเร็ว ต้นขาบวมตึงแข็ง หรือแผลมีเลือดซึมมาก

 

เข่าอุ่น

กลับมาแดงร้อนมากขึ้น มีไข้ หรือแผลมีน้ำซึม

 

ชาข้างแผล

ปวดแสบร้อน หรือเจ็บแปลบเหมือนไฟช็อตข้างแผล

 

ตึงหลังเข่า

ครบ 3 เดือนแล้วยังเหยียดไม่สุดชัดเจน หรือปวดน่องและน่องบวม

ระยะเวลาเป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย ไม่ใช่เส้นตายของแต่ละคน หากอาการค่อย ๆ ดีขึ้นทีละน้อย แม้จะช้ากว่าคนอื่นบ้าง ส่วนใหญ่ยังเป็นการฟื้นตัวตามปกติ

เข่าบวมหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

เข่าบวมเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกายต่อการผ่าตัด เนื้อเยื่อรอบข้อมีการอักเสบเพื่อซ่อมแซมตัวเอง และมีเลือดกับน้ำเหลืองซึมอยู่ในเนื้อเยื่อ การศึกษาที่วัดอาการบวมทุกวันพบว่า เข่าและขาบวมเพิ่มขึ้นประมาณวันละ 10% ใน 3 วันแรก และบวมสูงสุดในวันที่ 6–8 หลังผ่าตัด [1] จึงไม่แปลกที่บางคนรู้สึกว่าเข่าบวมขึ้นหลังกลับบ้านแล้ว จากนั้นจะค่อย ๆ ยุบลง แต่ที่ 3 เดือนยังบวมกว่าก่อนผ่าตัดประมาณ 10% [2] และราว 7 ใน 10 คนยังบวมเล็กน้อยที่วัดได้เมื่อครบ 2 ปี ซึ่งไม่ได้ทำให้ใช้งานเข่าได้แย่ลง [3]

ลักษณะของอาการบวมที่พบได้

✓  บวมมากในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ยุบลง บวมมากขึ้นใน 3–7 วันแรก ค่อย ๆ ยุบลงชัดเจนใน 6–12 สัปดาห์ และอาจบวมเล็กน้อยหลังเดินหรือยืนนานได้ 6–12 เดือน [1][2][3]

✓  บวมตอนเย็นมากกว่าตอนเช้า วันที่เดินหรือยืนนาน เข่าและข้อเท้าจะบวมมากขึ้นตอนเย็น และยุบลงเมื่อนอนพักยกขาข้ามคืน แบบนี้เป็นการฟื้นตัวตามปกติ

การลดบวมช่วยให้ปวดน้อยลงและฝึกงอเหยียดเข่าได้ง่ายขึ้น เพราะอาการบวมสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อต้นขาที่อ่อนแรงและการเดินที่ช้าลง [2] ระหว่างผ่าตัด แพทย์ให้ยาลดการเสียเลือด (tranexamic acid) ทุกรายที่ไม่มีข้อห้าม ซึ่งงานวิจัยที่รวบรวมพบว่าเป็นวิธีที่ช่วยลดบวมได้สม่ำเสมอ ร่วมกับการประคบเย็นในช่วง 2 สัปดาห์แรก [7][8]

รอยฟกช้ำที่ต้นขา หลังเข่า และน่อง

เลือดที่เสียหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าส่วนใหญ่ไม่ได้ไหลออกทางแผล แต่ซึมอยู่ในเนื้อเยื่อรอบเข่าและขา ประมาณครึ่งหนึ่งหรือมากกว่าของเลือดที่เสียทั้งหมด [9] จึงเห็นเป็นรอยช้ำได้ แม้แผลจะแห้งดี ในการศึกษาของ รศ.นพ. คณินทร์ และคณะ ในผู้ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า 40 รายที่ได้รับยาป้องกันลิ่มเลือด พบรอยช้ำใต้ผิวหนังประมาณ 1 ใน 5 รายภายใน 2 สัปดาห์ บางรายเห็นในวันที่ 4 บางรายเห็นในวันที่ 14 และไม่พบก้อนเลือดใต้แผล [4]

เลือดไหลลงตามแรงโน้มถ่วง

รอยช้ำที่เริ่มรอบเข่า มักค่อย ๆ เลื่อนลงไปที่หลังเข่า น่อง ข้อเท้า หรือหลังเท้าในช่วง 1–2 สัปดาห์ จึงไม่ต้องตกใจหากเห็นรอยช้ำใหม่ที่ข้อเท้าทั้งที่เข่าดีขึ้นแล้ว

ต้นขาบริเวณที่รัดสายห้ามเลือด

ระหว่างผ่าตัดมีการรัดสายห้ามเลือดที่ต้นขาตลอดการผ่าตัด บางรายจึงปวดตื้อ ๆ ที่ต้นขา งานวิจัยที่รวบรวมพบว่าเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยในช่วงแรก [10] และมักดีขึ้นภายใน 2–3 สัปดาห์

ยาป้องกันลิ่มเลือด

หลังผ่าตัดผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้รับแอสไพรินประมาณ 35 วัน ยาป้องกันลิ่มเลือดทุกชนิดอาจทำให้ช้ำง่ายขึ้นบ้าง แต่ไม่ควรหยุดยาเอง เพราะการป้องกันลิ่มเลือดสำคัญกว่า หากกังวลให้สอบถามแพทย์ก่อน

สีของรอยช้ำ

รอยช้ำจะเปลี่ยนสีจากม่วงคล้ำเป็นเขียวและเหลือง แล้วจางไปในประมาณ 2–3 สัปดาห์ ผู้สูงอายุอาจใช้เวลานานกว่านั้น

รอยช้ำที่ขยายกว้างขึ้นเร็ว ต้นขาหรือเข่าบวมตึงแข็งและปวดมาก หรือแผลมีเลือดซึมมาก ควรมาพบแพทย์

เข่าอุ่น มีเสียงคลิก และอาการอื่นที่พบได้

นอกจากบวมและช้ำ ยังมีอาการอื่นที่ผู้ป่วยมักถามบ่อย ส่วนใหญ่ไม่อันตราย และค่อย ๆ ดีขึ้น

เข่าอุ่นกว่าอีกข้าง

พบได้เกือบทุกคน ประมาณ 97 ใน 100 ราย [5] อุ่นชัดในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ลดลง การรวบรวมการศึกษาขนาดเล็กพบว่าอาจอุ่นกว่าอีกข้างเล็กน้อยได้นานถึงประมาณ 1 ปี [6] หากกลับมาแดงร้อนมากขึ้น มีไข้ หรือแผลมีน้ำซึม ควรมาพบแพทย์

มีเสียงคลิกในเข่า

การศึกษาผู้ป่วยกว่า 2,000 รายพบว่าประมาณ 3 ใน 10 รายได้ยินเสียงคลิกหรือเสียงในเข่าหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า [11] เกิดจากผิวข้อเทียมกระทบกันเวลางอเหยียด ถ้าไม่ปวดหรือบวมเพิ่ม ส่วนใหญ่ไม่อันตราย

ข้อเท้าและหลังเท้าบวม

น้ำที่ซึมอยู่รอบเข่าไหลลงตามแรงโน้มถ่วง โดยเฉพาะหลังนั่งห้อยขาหรือเดินนาน ยุบลงเมื่อนอนยกขา แต่ถ้าน่องข้างเดียวบวมและปวด ควรรีบติดต่อแพทย์

ตุ่มน้ำหรือผื่นรอบพลาสเตอร์

พบประมาณ 3 ใน 100 ราย [12] บางคนแพ้กาวของพลาสเตอร์ หรือผิวพองจากแรงตึงเมื่อเข่าบวม ไม่ควรเจาะหรือแกะเอง และควรแจ้งแพทย์ เพราะตุ่มน้ำใกล้แผลต้องดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการติดเชื้อ

อ่านเรื่องอาการปวดหลังผ่าตัดในแต่ละช่วงเวลา ผ่าตัดเปลี่ยนข้อแล้วยังปวด ปกติไหม →

ชาข้างแผล และตึงหลังเข่า

อีก 2 อาการที่ผู้ป่วยถามบ่อย

✓  ชาข้างแผลผ่าตัด ผิวด้านนอกของแผลชา พบประมาณ 7 ใน 10 ราย เกิดจากเส้นประสาทผิวหนังเส้นเล็กที่วิ่งผ่านแนวแผล ไม่เกี่ยวกับกำลังกล้ามเนื้อ และส่วนใหญ่ค่อย ๆ ดีขึ้นใน 6–12 เดือน อ่านเรื่องชาข้างแผล →

✓  ตึงหลังเข่า เหยียดเข่าไม่สุด พบบ่อยใน 6 สัปดาห์แรก ส่วนใหญ่ดีขึ้นเมื่อฝึกเหยียดเข่าทุกวัน ไม่ควรหนุนหมอนใต้เข่าเวลานอน และควรวางหมอนใต้น่องหรือส้นเท้าแทน อ่านเรื่องตึงหลังเข่า →

ดูแลตัวเองที่บ้าน เพื่อลดบวมและช้ำ

1

ประคบเย็นเป็นช่วง ๆ

ครั้งละไม่เกิน 15–20 นาที วันละหลายครั้ง โดยเฉพาะหลังบริหาร ใช้ผ้าคั่นระหว่างความเย็นกับผิวเสมอ และระวังไม่ให้พลาสเตอร์เปียก งานวิจัยพบว่าช่วยลดปวดและบวมได้เล็กน้อยในสัปดาห์แรก [8]

2

ยกขาสูงโดยให้เข่าเหยียดตรง

นอนยกขาให้สูงกว่าระดับหน้าอก วางหมอนรองใต้น่องหรือส้นเท้า ไม่วางใต้เข่า เพื่อไม่ให้เข่าเคยชินกับท่างอ ดูภาพท่าที่ถูกต้อง →

3

กระดกข้อเท้าบ่อย ๆ

กระดกข้อเท้าขึ้นลงช้า ๆ ทุกชั่วโมงที่นั่งหรือนอน ช่วยให้เลือดไหลเวียนและลดบวมที่เท้า

4

เดินเป็นช่วงสั้น ๆ

เดินครั้งละไม่นานหลายครั้งต่อวัน ดีกว่าเดินนานครั้งเดียวจนเข่าบวมมาก แล้วนอนพักยกขา

5

รับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง

ยาแก้ปวดและยาป้องกันลิ่มเลือด ให้รับประทานจนครบ ไม่ควรซื้อยาชุด ยาลูกกลอน หรือผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทราบส่วนผสมมารับประทานเอง นอนไม่หลับหรือท้องผูกหลังผ่าตัด อ่านวิธีดูแล →

6

ไม่นวดแรงบริเวณที่บวมหรือช้ำ

ไม่ควรนวดแรง ๆ ทาสมุนไพร หรือวางของร้อนบนเข่าและแผล เพราะอาจทำให้บวมหรือช้ำมากขึ้น

อ่านวิธีดูแลแผล ท่าบริหาร และการเดินหลังผ่าตัด การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม →

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์

อาการส่วนใหญ่ในบทความนี้ค่อย ๆ ดีขึ้นเอง แต่อาการต่อไปนี้ควรได้รับการตรวจ ไม่ควรรอจนถึงวันนัด

บวมมากขึ้นแทนที่จะค่อย ๆ ยุบ

โดยเฉพาะหลังสัปดาห์ที่ 2 ถ้าบวมแดงร้อนรอบเข่า ร่วมกับปวดมากขึ้นหรือมีไข้ อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ ควรมาพบแพทย์โดยเร็ว

ช้ำขยายเร็ว หรือต้นขาบวมตึงแข็ง

อาจมีเลือดออกสะสมใต้ผิวหนังหรือในข้อ หรือแผลมีเลือดหรือน้ำเหลืองซึมมาก ควรมาพบแพทย์

น่องบวม ปวด หรือกดเจ็บ

ลิ่มเลือดอุดตันที่มีอาการพบประมาณ 1–3 ใน 100 รายภายใน 3 เดือน แม้ได้รับยาป้องกัน ส่วนใหญ่เป็นลิ่มเลือดเล็กที่น่อง [13] ส่วนชนิดที่รุนแรงในหลอดเลือดดำใหญ่ที่ต้นขาหรือที่ปอด พบประมาณ 1 ใน 200 ราย [14] ควรรีบติดต่อแพทย์ ถ้ากำลังวางแผนเดินทางไกล อ่านวิธีป้องกันลิ่มเลือดระหว่างเดินทาง →

ตุ่มน้ำหรือผิวลอกใกล้แผล

ควรแจ้งแพทย์ให้ตรวจดู [12]

เหยียดหรืองอเข่าได้น้อยลง ไม่ดีขึ้นตามที่ฝึก

ควรมาพบแพทย์ก่อนวันนัด เพราะช่วง 3 เดือนแรกเป็นช่วงสำคัญของการฝึก

⚠  ควรมาพบแพทย์โดยเร็ว หากมี

ไข้ ข้อบวมแดงร้อนมากขึ้น แผลมีน้ำหรือหนองซึม ปวดมากขึ้นทันที หรือน่องบวมและปวด หากหายใจเหนื่อยหรือเจ็บหน้าอก ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที ส่วนข้อสงสัยอื่น สอบถาม รศ.นพ. คณินทร์ ได้ทาง LINE @khaninclinic หรือ Facebook khaninortho

อ่านต่อ

ผ่าตัดเปลี่ยนข้อแล้วยังปวด ปกติไหม

ปวดนานแค่ไหนในแต่ละช่วงหลังผ่าตัด และเมื่อไหร่ควรตรวจหาสาเหตุ

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม

ดูแลแผล ท่าบริหาร การเดิน และยาที่ได้รับกลับบ้าน

เรื่องเล่าจากผู้ป่วย

คลิปสั้นที่ผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเล่าความรู้สึกของตัวเองช่วงพักฟื้น

ชาข้างแผลหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

ผิวด้านนอกของแผลชา เกิดจากอะไร นานแค่ไหน และดูแลอย่างไร

ตึงหลังเข่า เหยียดเข่าไม่สุด

ทำไมจึงตึง หายเมื่อไหร่ และท่าบริหารเหยียดเข่าพร้อมภาพ

คำถามที่พบบ่อย

นัดตรวจกับหมอคณินทร์

มีอาการหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าที่ไม่แน่ใจว่าปกติไหม ปรึกษา รศ.นพ. คณินทร์ ได้วันอังคาร–พฤหัสบดี 17.00–19.00 น. และเสาร์–อาทิตย์ 9.00–12.00 น.
โทร 062-498-3913 · LINE @khaninclinic · Facebook khaninortho

เอกสารอ้างอิง

  1. Loyd BJ, et al. Development of a reference chart to monitor postoperative swelling following total knee arthroplasty. Disabil Rehabil 2020;42:1767–1774.

  2. Pua YH. The time course of knee swelling post total knee arthroplasty and its associations with quadriceps strength and gait speed. J Arthroplasty 2015;30:1215–1219.

  3. Barton KI, et al. Postoperative swelling did not return to preoperative levels in most patients two years after total knee arthroplasty. J Arthroplasty 2026;41:S243–S248.

  4. Hongnaparak T, Janejaturanon J, Iamthanaporn K, et al. Aspirin versus rivaroxaban to prevent venous thromboembolism after total knee arthroplasty: a double-blinded, randomized controlled trial. Rev Bras Ortop (Sao Paulo) 2022;57:741–746.

  5. Phruetthiphat OA, et al. Anterior skin numbness after total knee arthroplasty: a prospective comparison study between diabetic and non-diabetic patients. J Orthop 2020;22:12–16.

  6. Jesry F, et al. Skin temperature change following infected and non-infected total knee arthroplasty: a systematic review. Cureus 2025;17:e84549.

  7. McGarry L, et al. Swelling management in total knee arthroplasty: a systematic review. JBJS Rev 2025;13(9).

  8. Aggarwal A, et al. Cryotherapy following total knee replacement. Cochrane Database Syst Rev 2025;10:CD007911.

  9. Sehat KR, Evans RL, Newman JH. Hidden blood loss following hip and knee arthroplasty. J Bone Joint Surg Br 2004;86:561–565.

  10. Boutros M, et al. Total knee arthroplasty with or without a tourniquet: a meta-analysis of randomized controlled trials. Eur J Orthop Surg Traumatol 2025;35:397.

  11. Nam D, et al. What is the frequency of noise generation in modern knee arthroplasty and is it associated with residual symptoms? Clin Orthop Relat Res 2017;475:83–90.

  12. Weinblatt AI, et al. Peri-incisional blisters after total knee arthroplasty: risk factors and clinical implications. J Arthroplasty 2026 (online ahead of print).

  13. CRISTAL Study Group (Sidhu VS, et al.). Effect of aspirin vs enoxaparin on symptomatic venous thromboembolism in patients undergoing hip or knee arthroplasty: the CRISTAL randomized trial. JAMA 2022;328:719–727.

  14. Shivakumar S, et al. Rivaroxaban then aspirin vs. aspirin alone after total hip or knee arthroplasty. N Engl J Med 2026;395:1885–1895.

ข้อมูลในบทความนี้ใช้ประกอบการดูแลตัวเองเบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจและคำแนะนำจากแพทย์

bottom of page