Reclinic
หมอคณินทร์
บทความสุขภาพ · ข้อเข่า
การฉีดยาเข้าข้อเข่า ที่หาดใหญ่
การฉีดยาเข้าข้อเข่าเพื่อรักษาข้อเข่าเสื่อมมี 3 แบบหลัก คือ ยาสเตียรอยด์ น้ำเลี้ยงข้อเข่า (กรดไฮยาลูโรนิก) และ PRP (เกล็ดเลือดเข้มข้นจากเลือดของผู้ป่วยเอง) ทั้งสามแบบช่วยลดปวดได้ช่วงหนึ่ง แต่ไม่ได้ซ่อมกระดูกอ่อนที่สึกไปแล้ว จึงเป็นการรักษาเสริมเมื่อบริหารกล้ามเนื้อ ลดน้ำหนัก และใช้ยาแล้วยังปวด สเตียรอยด์ลดปวดได้เร็วแต่ผลอยู่ไม่นาน ส่วนน้ำเลี้ยงข้อและ PRP ออกฤทธิ์ช้ากว่า และมีหลักฐานต่างกัน ก่อนฉีด รศ.นพ. คณินทร์ จะตรวจเข่าที่ Reclinic หาดใหญ่ และเลือกวิธีที่เหมาะกับอาการร่ว มกับผู้ป่วย
เขียนและทบทวนโดย รศ.นพ. ค ณินทร์ เอี่ยมธนาภรณ์
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ (ว.35052) · ทบทวนล่าสุด ตุลาคม 2569 · อ่านประมาณ 8 นาที
ใครควรพิจารณาฉีดยาเข้าข้อเข่า
การรักษาหลักของข้อเข่าเสื่อม คือการบริหารกล้ามเนื้อต้นขา การลดน้ำหนักในผู้ที่น้ำหนักเกิน และการปรับกิจวัตร ซึ่งแนวทางการรักษาสากลแนะนำให้ทำทุกคน [3] การฉีดยาเข้าข้อเป็นการรักษาเสริม ไม่ใช่การรักษาแรก
อาจพิจารณาการฉีดยาเข้าข้อเข่า หาก
✓ ปวดเข่าจากข้อเข่าเสื่อม ตรวจร่างกายและเอกซเรย์ยืนยันแล้ว
✓ บริหารกล้ามเนื้อ ลดน้ำหนัก และใช้ยามาแล้ว แต่ยังปวดจนรบกวนชีวิตประจำวัน
✓ เข่าปวดบวมกำเริบเป็นช่วง ๆ หรือมีน้ำในข้อ
✓ ใช้ยาต้านการอักเสบไม่ได้ หรือไม่ควรใช้นาน เช่น มีโรคกระเพาะ โรคไต หรือโรคหัวใจ
✓ ยังไม่พร้อมผ่าตัด หรือมีโรคประจำตัวที่ทำให้การผ่าตัดมีความเสี่ยงสูง
ไม่ควรฉีดหากมีการติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณเข่าหรือในข้อเข่า หรือกำลังมีไข้ไม่สบาย ผู้ที่เป็นเบาหวานหรือใช้ยาละลายลิ่มเลือดฉีดได้ แต่ควรแจ้งแพทย์ก่อน การฉีดและการเลือกชนิดยาเป็นการตัดสินใจร่วมกันระหว่างผู้ป่วยกับแพทย์ หลังจากเข้าใจทั้งประโยชน์ ข้อจำกัด และค่าใช้จ่ายแล้ว
ฉีดยาเข้าข้อเข่าช่วยอะไร และมีข้อจำกัดอะไร
ช่วยอะไร
ลดอาการปวดและทำให้เข่าเคลื่อนไหวได้คล่องขึ้นช่วงเวลาหนึ่ง ทำให้บริหารกล้ามเนื้อและใช้ชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้น ระยะเวลาที่ได้ผลต่างกันตามชนิดยาและแต่ละคน
ข้อจำกัด
ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่ายาฉีดชนิดใดทำให้กระดูกอ่อนที่สึกไปแล้วกลับมาใหม่ งานวิจัยที่ตรวจด้วย MRI ไม่พบว่า PRP รักษาปริมาณกระดูกอ่อนได้มากกว่าการฉีดน้ำเกลือ [4]
การฉีดยาจึงใช้ร่วมกับการบริหารกล้ามเนื้อและการควบคุมน้ำหนักเสมอ หากฉีด ยาแล้วได้ผลสั้นลงเรื่อย ๆ หรือยังปวดมากจนเดินลำบาก อาจถึงเวลาปรึกษาแพทย์เรื่องการผ่าตัด
แนวทางการรักษาสากลแนะนำอย่างไร
สมาคมวิชาชีพแต่ละแห่งให้คำแนะนำไม่ตรงกัน เพราะงานวิจัยแต่ละชิ้นมีคุณภาพและผลต่างกัน สรุปได้ดังนี้
OARSI (2019)
สเตียรอยด์และน้ำเลี้ยงข้อ: แนะนำแบบมีเงื่อนไข · PRP: ไม่แนะนำ เพราะหลักฐานยังมีคุณภา พต่ำและวิธีเตรียมยังไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน [3]
AAOS (2021)
สเตียรอยด์: ช่วยลดปวดได้ในระยะสั้น · น้ำเลี้ยงข้อ: ไม่แนะนำให้ใช้เป็นประจำกับผู้ป่วยทุกราย · PRP: อาจช่วยลดปวดและเพิ่มการใช้งานได้ (หลักฐานจำกัด) [5]
ACR (2019)
สเตียรอยด์: แนะนำ · น้ำเลี้ยงข้อ: แนะนำแบบมีเงื่อนไขว่าไ ม่ควรใช้ · PRP: ไม่แนะนำ [6]
สรุปคือ สเตียรอยด์เป็นยาฉีดที่แนวทางส่วนใหญ่ยอมรับสำหรับลดปวดระยะสั้น ส่วนน้ำเลี้ยงข้อและ PRP แนวทางยังเห็นไม่ตรงกัน แนวทางเหล่านี้ออกก่อนงานวิจัยใหม่บางส่วน ซึ่งสรุปไว้ในหัวข้อถัดไป
ฉีดสเตียรอยด์ น้ำเลี้ยงข้อเข่า หรือ PRP ต่างกันอย่างไร
ยาฉีดทั้งสามแบบออกฤทธิ์ต่างกัน ได้ผลในช่วงเวลาต่างกัน และมีข้อควรระวังต่างกัน
สเตียรอยด์ (ยาลดการอักเสบ)
ลดการอักเสบในข้อได้เร็ว ผลลดปวดชัดในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ลดลง งานวิจัยที่รวบรวมไม่พบผลที่ 6 เดือน [1] มักใช้ในช่วงที่เข่าปวดบวมกำเริบ และไม่ควรฉีดซ้ำบ่อย อ่านเพิ่มในหน้าฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อเข่า →
น้ำเลี้ยงข้อเข่า (กรดไฮยาลูโรนิก)
ออกฤทธิ์ช้ากว่าสเตียรอยด์ ช่วงแรกลดปวดได้น้อยกว่า แต่ตั้งแต่ประมาณ 2 ถึง 6 เดือนหลังฉีดลดปวดได้ดีกว่า [2] เมื่อเทียบกับการฉีดน้ำเกลือ ผลที่เพิ่มขึ้นมีขนาดเล็ก [7] อ่านเพิ่มในหน้าฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า →
PRP (เกล็ดเลือดเข้มข้น)
เตรียมจากเลือดของผู้ป่วยเอง การรวบรวมงานวิจัยบางฉบับพบว่าลดปวดและเพิ่มการใช้งานได้ดีกว่าน้ำเลี้ยงข้อเล็กน้อย โดยเฉพาะข้อเสื่อมระยะแรก [8][9] แต่บางการรวบรวมไม่พบความแตกต่างชัดเจน [10] และงานวิจัยขนาดใหญ่ที่เทียบกับการฉีดน้ำเกลือไม่พบความแตกต่างที่ 12 เดือน [4] ที่ Reclinic มีทั้งการฉีด PRP อย่างเดียว และฉีด PRP ร่วมกับน้ำเลี้ยงข้อ ซึ่งการรวบรวมงานวิจัยพบว่าลดปวดได้ดีกว่า PRP อย่างเดียวเล็กน้อย [11] อ่านเพิ่มในหน้าฉีด PRP เข้าข้อเข่า →
แบบไหนเหมาะกับใคร
ไม่มียาฉีดชนิดใดที่เหมาะกับทุกคน แพทย์จะพิจารณาจากระยะของข้อเข่าเสื่อม อาการบวมในข้อ โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน แผนการผ่าตัดในอนาคต และค่าใช้จ่าย
สเตียรอยด์
น้ำเลี้ยงข้อ (HA)
PRP
คืออะไร
ยาลดการอักเสบ
สารหล่อลื่นที่มีในน้ำไขข้อ
เกล็ดเลือดเข้มข้นจากเลือดของผู้ป่วยเอง
ช่วงที่ได้ผลชัดในงานวิจัย
1–2 สัปดาห์แ รก ลดลงใน 3–6 เดือน [1]
ประมาณ 2–6 เดือนหลังฉีด [2]
เทียบกับการฉีดน้ำเกลือ
ดีกว่าในระยะสั้น ไม่พบผลที่ 6 เดือน [1]
ดีกว่าเล็กน้อย [7]
งานวิจัยขนาดใหญ่ไม่พบความแตกต่าง [4]
จำนวนครั้งที่ Reclinic
ครั้งละ 1 เข็ม ฉีดซ้ำเมื่ออาการกำเริบ โดยเว้นระยะตามที่แพทย์แนะนำ
1 หรือ 3 ครั้ง ซ้ำเมื่ออาการกลับมาหรือทุก 6 เดือน
3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 1 เดือน (มีแบบฉีดร่วมกับน้ำเลี้ยงข้อ)
ข้อควรระวัง
น้ำตาลในเลือดสูงชั่วคราวในผู้ป่วยเบาหวาน ไม่ควรฉีดซ้ำบ่อย
ผู้ที่แพ้เนื้อไก่ ไข่ หรือขนนก ควรแจ้งแพทย์
ต้องเจาะเลือด งดยาต้านการอักเสบ 7 วันก่อนและหลังฉีด ปวดบวมหลังฉีดได้บ่อยกว่าน้ำเลี้ยงข้อ [12]
สเตียรอยด์
คืออะไร
ยาลดการอักเสบ
ช่วงที่ได้ผลชัดในงานวิจัย
1–2 สัปดาห์แรก ลดลงใน 3–6 เดือน [1]
เทียบกับการฉีดน้ำเกลือ
ดีกว่าในระยะสั้น ไม่พบผลที่ 6 เดือน [1]
จำนวนครั้งที่ Reclinic
ครั้งละ 1 เข็ม ฉีดซ้ำเมื่ออาการกำเริบ โดยเว้นระยะตามที่แพทย์แนะนำ
ข้อควรระวัง
น้ำตาลในเลือดสูงชั่วคราวในผู้ป่วยเบาหวาน ไม่ควรฉีดซ้ำบ่อย
น้ำเลี้ยงข้อ (HA)
PRP
คืออะไร
เกล็ดเลือดเข้มข้นจากเลือดของผู้ป่วยเอง
ช่วงที่ได้ผลชัดในงานวิจัย
ดีกว่าน้ำเลี้ยงข้อเล็กน้อยที่ 6–12 เดือนในบางการรวบรวม [8][9]
เทียบกับการฉีดน้ำเกลือ
งานวิจัยขนาดใหญ่ไม่พบความแตกต่าง [4]
จำนวนครั้งที่ Reclinic
3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 1 เดือน (มีแบบฉีดร่วมกับน้ำเลี้ยงข้อ)
ข้อควรระวัง
ต้องเจาะเลือด งดยาต้านการอักเสบ 7 วันก่อนและหลังฉีด ปวดบวมหลังฉีดได้บ่อยกว่าน้ำเลี้ยงข้อ [12]
สิ่งที่งานวิจัยยังตอบไม่ชัด — ฉีดสเตียรอยด์ซ้ำได้กี่ครั้งจึงปลอดภัย, PRP ได้ผลมากกว่าการฉีดน้ำเกลือจริงหรือไม่, วิธีเตรียม PRP แบบใดได้ผลมากกว่า และยังไม่มียาฉีดชนิดใดที่พิสูจน์ได้ว่าชะลอข้อเสื่อม ค่าใช้จ่ายขึ้นกับชนิดยาและจำนวนครั้ง สอบถามได้ที่คลินิก
เตรียมตัวก่อนฉีด
สิ่งที่ควรทำก่อนฉีด
✓ แจ้งยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือดหรือยาป้องกันเลือดแข็งตัว เช่น แอสไพริน (ไม่ควรหยุดยาเอง กรุณาปรึกษาแพทย์ก่อน)
✓ ฉีด PRP: งดยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) 7 วันก่อนและหลังฉีด ใช้ยาพาราเซตามอลแทนได้
✓ ผู้ที่เป็นเบาหวาน แจ้งแพทย์ และเตรียมตรวจน้ำตาลปลายนิ้วบ่อยขึ้นใน 2–3 วันหลังฉีดสเตียรอยด์
✓ แจ้งประวัติแพ้ยา และแจ้งหากแพ้เนื้อไก่ ไข่ หรือขนนก
✓ หากมีแผนผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า แจ้งแพทย์ก่อน เพราะควรเว้นการฉีดยาเข้าข้ออย่างน้อย 3 เดือนก่อนผ่าตัด [13]
✓ หากมีไข้ ไม่สบาย หรือมีแผล ผื่น ตุ่มหนองบริเวณเข่า ให้แจ้งเพื่อเลื่อนการฉีด
✓ กินอาหารได้ตามปกติ และสวมกางเกงหลวมที่พับขึ้นเหนือเข่าได้
ขั้นตอนการฉีดยาเข้าข้อเข่าและการดูแลหลังฉีด
1
ตรวจและวางแผน
ซักประวัติ ตรวจเข่า และเอกซเรย์ที่คลินิกถ้าจำเป็น แพทย์อธิบายทางเลือกการรักษาและตัดสินใจร่วมกับผู้ป่วย การฉีด PRP นัดได้วันอังคารและวันเสาร์
2
เตรียมยา
สเตียรอยด์และน้ำเลี้ยงข้อเป็นยาสำเร็จรูป ส่วน PRP ต้องเจาะเลือดของผู้ป่วยด้วยชุดเตรียมแบบระบบปิด แล้วนำไปปั่นแยกเกล็ดเลือด ใช้เวลาเตรียมประมาณ 15 นาที
3
ฉีดยาเข้าข้อเข่า
ทำความสะอาดผิวด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ใช้เทคนิคปลอดเชื้อทุกขั้นตอน ขณะฉีดจะเจ็บค ล้ายฉีดยาทั่วไป และรู้สึกตึงในเข่าขณะยาเข้าข้อ จากนั้นปิดพลาสเตอร์
4
2 วันแรกหลังฉีด
เดินกลับบ้านได้ งดวิ่ง กระโดด ยกของหนัก หรือยืนเดินนาน ๆ บางคนปวดตึงหรือเข่าบวมได้ ประคบเย็นครั้งละ 15–20 นาที
5
ผู้ป่วยเบาหวานที่ฉีดสเตียรอยด์
น้ำตาลในเลือดมักสูงขึ้นชั่วคราวภายในไม่กี่ชั่วโมง และกลับสู่ระดับเดิมภายในไม่กี่วัน [14] ตรวจน้ำตาลบ่อยขึ้น หากสูงมากต่อเนื่องให้ติดต่อแพทย์
6
ติดตามผลและฉีดซ้ำ
ประเมินผลตามนัด ฉีดซ้ำตามชนิดยา เช่น PRP ฉีด 3 ครั้งห่างกันครั้งละ 1 เดือน ระหว่างนี้บริหารกล้ามเนื้อต้นขาต่อเนื่อง
นัดติดตามอาการตามที่แพทย์แนะนำ และสอบถามอาการทาง LINE หรือ Facebook ได้ระหว่างนัด
ผลข้างเคียงและข้อควรระวัง
การฉีดยาเข้าข้อเข่าเป็นหัตถการที่ปลอดภัยเมื่อทำด้วยเทคนิคปลอดเชื้อ ผลข้างเคียงส่วนใหญ่เป็นอาการเฉพาะที่และหายเองในไม่กี่วัน ยาแต่ละชนิดมีข้อควรระวังต่างกัน
ปวด บวม หรือตึงเข่าหลังฉีด
พบได้กับยาทุกชนิด มักเกิดใน 1–2 วันแรกและดีขึ้นเอง พบบ่อยกว่าเล็กน้อยหลังฉีด PRP บางชนิด [12]
การติดเชื้อในข้อเข่า
พบน้อยมาก ข้อมูลการฉีดยาและเจาะข้อกว่า 22,000 ครั้ง พบการติดเชื้อน้อยกว่า 1 ใน 1,000 ครั้ง [15] แพทย์ป้องกันโดยทำความสะอาดผิวและใช้เทคนิคปลอดเชื้อ
น้ำตาลในเลือดสูงชั่วคราว (สเตียรอยด์)
ในผู้ป่วยเบาหวาน น้ำตาลสูงขึ้นได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังฉีด และกลับส ู่ระดับเดิมภายในไม่กี่วัน [14] น้ำเลี้ยงข้อและ PRP ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์
ผลต่อกระดูกอ่อนเมื่อฉีดสเตียรอยด์ซ้ำบ่อย
ยังไม่ทราบแน่ชัด งานวิจัยที่ฉีดสเตียรอยด์ทุก 3 เดือนนาน 2 ปี การศึกษาหนึ่งไม่พบว่าช่องข้อแคบลงเร็วขึ้น [16] อีกการศึกษาหนึ่งพบกระดูกอ่อนบางลงมากกว่าการฉีดน้ำเกลือเล็กน้อย โดยอาการปวดไม่ต่างกัน [17] แพทย์จึงหลีกเลี่ยงการฉีดซ้ำบ่อย
ฉีดยาก่อนผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า
การรวบรวมงานวิจัยพบว่าการฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อภายใน 3 เดือนก่อนผ่าตัด สัมพันธ์กับการติดเชื้อข้อเทียมที่สูงขึ้น ส่วนการฉีดก่อนหน้านั้นไม่พบความเสี่ยงเพิ่ม [13] จึงเว้นการฉีดอย่างน้อย 3 เดือนก่อนผ่าตัด
⚠ รีบมาพบแพทย์หลังฉีด หากมี
ไข้ เข่าบวม แดง ร้อนมากขึ้น หรือปวดมากขึ้นเรื ่อย ๆ หลังวันที่ 2–3 จนลงน้ำหนักไม่ได้ ผู้ป่วยเบาหวานที่น้ำตาลสูงมากต่อเนื่อง กระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย หรืออ่อนเพลียมาก หากมีผื่นทั่วตัว หน้าบวม หรือหายใจลำบาก ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที
อ่านต่อ
ฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า (กรดไฮยาลูโรนิก)
ได้ผลแค่ไหน ฉีดกี่เข็ม และผลข้างเคียง
ฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อเข่า
ได้ผลเร็วแค่ไหน ฉีด ซ้ำได้บ่อยแค่ไหน และผลข้างเคียง
คำถามที่พบบ่อย
เอกสารอ้างอิง
Jüni P, et al. Intra-articular corticosteroid for knee osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev 2015;(10):CD005328.
Bannuru RR, et al. Therapeutic trajectory of hyaluronic acid versus corticosteroids in the treatment of knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Arthritis Rheum 2009;61:1704–1711.
Bannuru RR, et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage 2019;27:1578–1589.
Bennell KL, et al. Effect of intra-articular platelet-rich plasma vs placebo injection on pain and medial tibial cartilage volume in patients with knee osteoarthritis: the RESTORE randomized clinical trial. JAMA 2021;326:2021–2030.
Brophy RH, Fillingham YA. AAOS clinical practice guideline summary: management of osteoarthritis of the knee (nonarthroplasty), third edition. J Am Acad Orthop Surg 2022;30:e721–e729.
Kolasinski SL, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation guideline for the management of osteoarthritis of the hand, hip, and knee. Arthritis Rheumatol 2020;72:220–233.
Pereira TV, et al. Viscosupplementation for knee osteoarthritis: systematic review and meta-analysis. BMJ 2022;378:e069722.
Zhong C, et al. Platelet-rich plasma provides small but superior short-term pain relief and functional improvement compared with hyaluronic acid for the treatment of knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Arthroscopy 2026 (online ahead of print).
Abduljabbar FH, et al. Platelet-rich plasma provides greater pain relief and functional improvement than hyaluronic acid for knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J ISAKOS 2026;21:101218.
Peng YN, et al. Comparative clinical effectiveness of intra-articular leukocyte-rich platelet-rich plasma and hyaluronic acid in treating knee osteoarthritis pain: an updated systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Arch Rehabil Res Clin Transl 2026;8:100573.
Luan D, et al. Comparative efficacy of platelet-rich plasma monotherapy versus combination therapies for knee osteoarthritis: a systematic review and network meta-analysis. J Orthop Surg Res 2026;21.
Nakagawa HF, et al. Assessment of adverse events and safety associated with intra-articular platelet-rich plasma injections compared to other injectates for knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. PM R 2026;18:1072–1084.
Lai Q, et al. Prior intra-articular corticosteroid injection within 3 months may increase the risk of deep infection in subsequent joint arthroplasty: a meta-analysis. Clin Orthop Relat Res 2022;480:971–979.
Habib GS. Systemic effects of intra-articular corticosteroids. Clin Rheumatol 2009;28:749–756.
Petersen SK, et al. Low frequency of septic arthritis after arthrocentesis and intra-articular glucocorticoid injection. Scand J Rheumatol 2019;48:393–397.
Raynauld JP, et al. Safety and efficacy of long-term intraarticular steroid injections in osteoarthritis of the knee: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Arthritis Rheum 2003;48:370–377.
McAlindon TE, et al. Effect of intra-articular triamcinolone vs saline on knee cartilage volume and pain in patients with knee osteoarthritis: a randomized clinical trial. JAMA 2017;317:1967–1975.
ข้อมูลในบทความนี้ใช้ประกอบการตัดสินใจเบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจและคำแนะนำจากแพทย์