Reclinic
หมอคณินทร์
หน้าแรก › บริการ › ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม › ปวดหลังผ่าตัด
บทความสุขภาพ · ข้อเข่า ข้อสะโพก · หลังผ่าตัด
ผ่าตัดเปลี่ยนข้อแล้วยังปวด ปกติไหม
ปวดนานแค่ไหน และเมื่อไหร่ควรพบแพทย์
หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าหรือข้อสะโพกเทียม การยังมีอาการปวด บวม หรือตึงในช่วงหลายสัปดาห์แรกเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย หลายคนกังวลว่า "ผ่ามาเป็นเดือนแล้วทำไมยังเจ็บ" งานวิจัยพบว่าอาการปวดส่วนใหญ่ลดลงชัดเจนใน 3 เดือนแรก [1] และฟื้นตัวเกือบเต็มที่ภายใน 6–12 เดือน [2] โดยข้อเข่ามักใช้เวลานานกว่าข้อสะโพก บทความนี้อธิบายว่าอาการแบบไหนพบได้ในแต่ละช่วง และอาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์
เขียนและทบทวนโดย รศ.นพ. คณินทร์ เอี่ยมธนาภรณ์
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ (ว.35052) · ทบทวนล่าสุด พฤศจิกายน 2569 · อ่านประมาณ 9 นาที
หลังผ่าตัดแต่ละช่วง ปวดแค่ไหนจึงถือว่าปกติ
การฟื้นตัวของแต่ละคนไม่เท่ากัน ตารางนี้เป็นภาพรวมจากงานวิจัยและประสบการณ์ดูแลผู้ป่วย หากอาการของคุณดีขึ้นทีละน้อยตามช่วงเวลา แม้จะช้ากว่าคนอื่นบ้าง ส่วนใหญ่ยังเป็นการฟื้นตัวตามปกติ
ข้อเข่าเทียม
ข้อสะโพกเทียม
สัปดาห์แรก
ปวดในวันแรก ๆ แล้วค่อย ๆ ลดลง ได้รับยาแก้ปวดหลายชนิดร่วมกัน และฝึกงอเหยียดเข่าตั้งแต่วันรุ่งขึ้น
ปวดในวันแรก ๆ แล้วลดลงเร็ว เดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเดินได้คล่องขึ้นทุกวัน
2–6 สัปดาห์
ยังปวดเวลาฝึกงอเข่าหรือเดินนาน บวมตอนเย็น และนอนไม่สบายบางคืน ส่วนใหญ่ใช้ยาแก้ปวดประมาณ 2–4 สัปดาห์
ปวดลดลงชัดเจน หลายคนเลิกใช้อุปกรณ์ช่วยเดินได้ ยังเมื่อยต้นขาหรือสะโพกเวลาเดินไกล
6 สัปดาห์–3 เดือน
ปวดลดลงชัดเจนในช่วงนี้ [1] ยังตึงเวลาลุกจากเก้าอี้หรือขึ้นลงบันได เป็นช่วงสำคัญของการฝึกงอเข่า
ส่วนใหญ่ใช้ชีวิตประจำวันได้เกือบปกติ [1]
3–6 เดือน
ฟื้นตัวได้ประมาณ 85–90% ของทั้งหมด [2] อาจยังบวมหรืออุ่นเล็กน้อยหลังใช้งานมาก
6–12 เดือน
ส่วนใหญ่คงที่ภายใน 1 ปี [5]
หลัง 1 ปี
บางคนยังรู้สึกดีขึ้นต่อได้ถึงประมาณ 2 ปี [3]
ส่วนใหญ่ไม่เปลี่ยนแปลงมาก
ข้อเข่าเทียม
สัปดาห์แรก
ปวดในวันแรก ๆ แล้วค่อย ๆ ลดลง ได้รับยาแก้ปวดหลายชนิดร่วมกัน และฝึกงอเหยียดเข่าตั้งแต่วันรุ่งขึ้น
2–6 สัปดาห์
ยังปวดเวลาฝึกงอเข่าหรือเดินนาน บวมตอนเย็น และนอนไม่สบายบางคืน ส่วนใหญ่ใช้ยาแก้ปวดประมาณ 2–4 สัปดาห์
6 สัปดาห์–3 เดือน
ปวดลดลงชัดเจนในช่วงนี้ [1] ยังตึงเวลาลุกจากเก้าอี้หรือขึ้นลงบันได เป็นช่วงสำคัญของการฝึกงอเข่า
3–6 เดือน
ฟื้นตัวได้ประมาณ 85–90% ของทั้งหมด [2] อาจยังบวมหรืออุ่นเล็กน้อยหลังใช้งานมาก
6–12 เดือน
ยังดีขึ้นได้อีกเล็กน้อย [6] ผลที่ 6 เดือนมักบอกแนวโน้มในระยะยาวได้ [7]
หลัง 1 ปี
บางคนยังรู้สึกดีขึ้นต่อได้ถึงประมาณ 2 ปี [3]
ข้อสะโพกเทียม
สัปดาห์แรก
ปวดในวันแรก ๆ แล้วลดลงเร็ว เดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเดินได้คล่องขึ้นทุกวัน
2–6 สัปดาห์
ปวดลดลงชัดเจน หลายคนเลิกใช้อุปกรณ์ช่วยเดินได้ ยังเมื่อยต้นขาหรือสะโพกเวลาเดินไกล
6 สัปดาห์–3 เดือน
ส่วนใหญ่ใช้ชีวิตประจำวันได้เกือบปกติ [1]
3–6 เดือน
การฟื้นตัวส่วนใหญ่ครบในช่วงนี้ [2][5]
6–12 เดือน
ส่วนใหญ่คงที่ภายใน 1 ปี [5]
หลัง 1 ปี
ส่วนใหญ่ไม่เปลี่ยนแปลงมาก
ตัวเลขเป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย ไม่ใช่เส้นตายของแต่ละคน ผู้ที่ปวดมากก่อนผ่าตัด หรือข้อติดมานาน อาจใช้เวลานานกว่านี้
ทำไมข้อเข่าเทียมมักปวดนานกว่าข้อสะโพกเทียม
ข้อเข่ากับข้อสะโพกฟื้นตัวต่างกันอย่างไร
✓ ข้อเข่าต้องฝึกงอและเหยียดให้ได้องศา การผ่าตัดข้อเข่ามีเนื้อเยื่อรอบข้อที่ต้องฟื้นตัวมาก และต้องฝึกงอเหยียดเข่าทุกวันในช่วง 3 เดือนแรก ระหว่างฝึกจึงมีอาการปวดและตึงได้ งานวิจัยพบว่าคะแนนการใช้งานของข้อเข่าต่ำกว่าข้อสะโพกในทุกช่วงเวลาหลังผ่าตัด [6] และพบอาการปวดเรื้อรังบ่อยกว่า [4]
✓ ข้อสะโพกอยู่ลึกและเคลื่อนไหวง่ายกว่า ข้อสะโพกเป็นข้อแบบลูกกลมในเบ้า ล้อมรอบด้วยกล้ามเนื้อหนา หลังผ่าตัดจึงมักเดินได้คล่องเร็ว และอาการปวดลดลงเร็วกว่า ส่วนใหญ่การฟื้นตัวคงที่ภายใน 1 ปี [5]
อาการที่พบได้บ่อย และมักค่อย ๆ ดีขึ้นเอง
อาการต่อไปนี้พบได้ในผู้ผ่าตัดเปลี่ยนข้อจำนวนมาก หากค่อย ๆ ดีขึ้นตามเวลา และไม่มีไข้หรือแผลผิดปกติ ส่วนใหญ่ไม่อันตราย
อาการที่พบได้ระหว่างพักฟื้น
✓ บวมรอบเข่าหรือข้อเท้าตอนเย็น โดยเฉพาะวันที่เดินหรือยืนนาน ส่วนใหญ่ค่อย ๆ ยุบลงใน 3–6 เดือน บางคนยังบวมเล็กน้อยได้นานกว่านั้น โดยไม่กระทบการใช้งาน [8]
✓ ข้อเข่าอุ่นกว่าอีกข้างเล็กน้อย พบได้นานหลายเดือนจนถึงประมาณ 1 ปี [9]
✓ ชาผิวหนังด้านข้างแผล มักไม่รบกวนการใช้งาน และหลายรายค่อย ๆ ดีขึ้น
✓ ตึงหรือฝืดเวลาลุกจากเก้าอี้ หลังนั่งนาน หรือตอนตื่นนอน
✓ มีเสียงคลิกเบา ๆ ในข้อเข่าเวลางอเหยียด โดยไม่ปวดเพิ่ม
✓ ปวดหรือบวมมากขึ้นหลังทำงานหรือเดินมาทั้งวัน แล้วดีขึ้นเมื่อพักและยกขาสูง
✓ นอนไม่สบายหรือปวดตอนกลางคืนในช่วง 1–3 เดือนแรก
อ่านวิธีดูแลแผล การบริหาร และการลดบวมที่บ้าน การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม →
ทำอย่างไรให้ปวดน้อยลงระหว่างพักฟื้น
การฟื้นตัวหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อต้องอาศัยทั้งยา การบริหาร และการพักที่พอดี วิธีต่อไปนี้ช่วยให้ผ่านช่วงพักฟื้นได้สบายขึ้น
ใช้ยาแก้ปวดตามที่แพทย์สั่ง
แพทย์มักให้ยาแก้ปวดหลายชนิดร่วมกัน เช่น พาราเซตามอล และยาต้านการอักเสบ ส่วนใหญ่ใช้ประมาณ 2–4 สัปดาห์ การรับประทานยาก่อนฝึกบริหารช่วยให้ฝึกได้เต็มที่ขึ้น ไม่ควรซื้อยาชุดหรือยาที่ไม่ทราบส่วนประกอบมารับประทานเอง เพราะอาจมีสเตียรอยด์ผสม
บริหารสม่ำเสมอ ครั้งละไม่นาน
ฝึกงอและเหยียดข้อทุกชั่วโมง ครั้งละ 5–10 นาที แล้วนอนพักยกขา ดีกว่าฝึกนาน ๆ ครั้งเดียวจนปวดมาก
จัดจังหวะการใช้งาน
ถ้าต้องเดินหรือทำงานทั้งวัน แบ่งพักยกขาสูงเป็นระยะ และประคบเย็นครั้งละ 15–20 นาทีเมื่อบวม
ดูแลการนอนและความเครียด
ความกังวล ความเครียด และการนอนไม่พอ มีผลให้รู้สึกปวดมากขึ้นและนานขึ้น [10] หากนอนไม่หลับหรือกังวลมาก บอกแพทย์ได้เสมอ เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการรักษา
หากใช้ยาแก้ปวดตามที่แพทย์สั่งแล้วยังปวดจนนอนไม่ได้ หรือบริหารไม่ได้ ควรมาพบแพทย์
เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์
อาการปวดที่ยังอยู่เกิน 3 เดือนหลังผ่าตัด ทางการแพทย์ถือเป็นอาการปวดเรื้อรังหลังผ่าตัด [11] ซึ่งควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ ไม่จำเป็นต้องอดทนรอเพียงอย่างเดียว
โดยเฉพาะปวดตอนพักหรือตอนกลางคืนที่ไม่ดีขึ้น ควรมาพบแพทย์
ปวดขึ้นมาใหม่หลังจากที่เคยดีขึ้นแล้ว
เช่น ผ่าตัดมาหลายเดือนหรือหลายปี แล้วกลับมาปวด บวม หรือเดินลงน้ำหนักไม่ได้ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เช่น การติดเชื้อ หรือข้อเทียมหลวม
ผ่าตัดเกิน 3 เดือนแล้วยังปวดจนรบกวนชีวิตประจำวัน
ควรมาพบแพทย์ แม้จะไม่มีอาการอื่นร่วม [11]
งอหรือเหยียดเข่าได้น้อย ไม่ดีขึ้นตามที่ฝึก
ภาวะเข่าติดพบประมาณ 4 ใน 100 ราย และการรักษาได้ผลดีกว่าเมื่อเริ่มภายใน 6–12 สัปดาห์หลังผ่าตัด [12] จึงไม่ควรรอนาน
เข่ารู้สึกหลวม ทรุด หรือปวดหลังหกล้ม
ควรมาพบแพทย์เพื่อเอกซเรย์ดูตำแหน่งข้อเทียมและกระดูกรอบข้อ
⚠ ควรมาพบแพทย์โดยเร็ว หากมี
ไข้ ข้อบวมแดงร้อนมากขึ้น แผลมีน้ำหรือหนองซึม ปวดมากขึ้นทันที หรือน่องบวมและปวด หากหายใจเหนื่อยหรือเจ็บหน้าอก ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที
แพทย์ตรวจหาสาเหตุของอาการปวดอย่างไร
อาการปวดหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อมีได้หลายสาเหตุ แพทย์จะตรวจเป็นขั้นตอน เพื่อหาสาเหตุให้ชัดก่อนวางแผนการรักษา [13]
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
ปวดตั้งแต่หลังผ่าตัดหรือปวดขึ้นมาใหม่ ปวดตอนพักหรือตอนใช้งาน ตรวจแผล การบวม องศาการงอเหยียด และความมั่นคงของข้อ รวมถึงตรวจหลังและสะโพก เพราะอาการปวดอาจร้าวมาจากที่อื่น [13]
เอกซเรย์
ดูตำแหน่งข้อเทียม การหลวม และกระดูกรอบข้อ โดยเทียบกับภาพเอกซเรย์หลังผ่าตัดครั้งก่อน
ตรวจเลือด
ตรวจเพิ ่มเติมที่โรงพยาบาล
เช่น เจาะน้ำในข้อไปตรวจ [14] หรือการตรวจภาพแบบอื่น ตามที่แพทย์พิจารณา
สาเหตุที่พบได้ ได้แก่ การติดเชื้อ ข้อเทียมหลวม ข้อเข่าติด เอ็นหรือเนื้อเยื่อรอบข้ออักเสบ เส้นประสาทผิวหนังบริเวณแผล และอาการปวดร้าวจากหลังหรือสะโพก บางรายตรวจแล้วไม่พบสาเหตุชัดเจน ซึ่งแพทย์จะช่วยดูแลอาการปวดร่วมกับการบริหารต่อไป
ผ่าตัดที่โรงพยาบาลอื่นแล้วยังปวด มาตรวจที่ Reclinic ได้ไหม
1
สอบถามก่อนมา
ถามข้อสงสัยทาง LINE @khaninclinic หรือ Facebook khaninortho ได้
2
จองคิวผ่านเว็บไซต์
เลือกวันและเวลาตรวจกับ รศ.นพ. คณินทร์ ที่หน้า จองคิวออนไลน์
3
นำเอกสารเดิมมาด้วย
เอกสารการผ่าตัด สมุดนัด หรือภาพเอกซเรย์เดิม ช่วยให้แพทย์เปรียบเทียบได้ละเอียดขึ้น
4
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
ดูแผล การบวม องศาการงอเหยียด และความมั่นคงของข้อ
5
เอกซเรย์ที่คลินิก
ดูตำแหน่งข้อเทียมและกระดูกรอบข้อ หากจำเป็นอาจตรวจเลือดเพิ่มเติม
6
อธิบายผลและแนวทาง
แพทย์อธิบายผลการตรวจ และแนวทางที่เหมาะสมกับอาการของแต่ละคน
ผู้ที่ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าหรือข้อสะโพกที่โรงพยาบาลอื่นแล้วยังมีอาการปวด มาตรวจเบื้องต้นกับ รศ.นพ. คณินทร์ ที่ Reclinic ได้ แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และเอกซเรย์ที่คลินิก หากจำเป็นอาจตรวจเลือดเพิ่มเติม แล้วอธิบายผลและแนวทางที่เหมาะสม
อ่านต่อ
การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม
ดูแลแผล ท่าบริหาร การเดิน และอาการที่ควร รีบติดต่อแพทย์
ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
ใครควรผ่าตัด หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด การพักฟื้นและความเสี่ยง
เรื่องเล่าจากผู้ป่วย
คลิปสั้นที่ผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าและข้อสะโพกเทียมเล่าความรู้สึกของตัวเองในวันแรก ๆ หลังผ่าตัด
คำถามที่พบบ่อย
เอกสารอ้างอิง
Lenguerrand E, et al. Trajectories of pain and function after primary hip and knee arthroplasty: the ADAPT cohort study. PLoS One 2016;11:e0149306.
Canfield M, et al. Patient-reported outcome measures in total joint arthroplasty: defining the optimal collection window. Arthroplast Today 2019;6:62–67.
Bayram JM, et al. Recovery plateaus and ceiling effects of commonly used patient-reported outcome measures following primary total knee arthroplasty. J Arthroplasty 2026;41:1925–1933.
Beswick AD, et al. What proportion of patients report long-term pain after total hip or knee replacement for osteoarthritis? A systematic review of prospective studies in unselected patients. BMJ Open 2012;2:e000435.
Basgul C, et al. Total hip arthroplasty patient-reported outcome measures plateau by one year: a scoping review and meta-analysis. J Arthroplasty 2026;41:311–320.
Ekhtiari S, et al. When does patient function "plateau" after total joint arthroplasty? A cohort study. Int Orthop 2024;48:2283–2291.
Dainty JR, et al. Trajectories of pain and function in the first five years after total hip and knee arthroplasty: an analysis of patient reported outcome data from the National Joint Registry. Bone Joint J 2021;103-B:1111–1118.
Barton KI, et al. Postoperative swelling did not return to preoperative levels in most patients two years after total knee arthroplasty. J Arthroplasty 2026;41:S243–S248.
Jesry F, et al. Skin temperature change following infected and non-infected total knee arthroplasty: a systematic review. Cureus 2025;17:e84549.
Lewis GN, et al. Predictors of persistent pain after total knee arthroplasty: a systematic review and meta-analysis. Br J Anaesth 2015;114:551–561.
Schug SA, et al. The IASP classification of chronic pain for ICD-11: chronic postsurgical or posttraumatic pain. Pain 2019;160:45–52.
Hosanee S, et al. Reluctant knee: understanding and managing stiffness after total knee arthroplasty. Int Orthop 2026;50:2337–2346.
Flierl MA, et al. Evaluation of the painful total knee arthroplasty. J Am Acad Orthop Surg 2019;27:743–751.
Parvizi J, et al. The 2018 definition of periprosthetic hip and knee infection: an evidence-based and validated criteria. J Arthroplasty 2018;33:1309–1314.e2.
Kurtz SM, et al. Infection burden for hip and knee arthroplasty in the United States. J Arthroplasty 2008;23:984–991.
ข้อมูลในบทความนี้ใช้ประกอบการดูแลตัวเองเบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจและคำแนะนำจากแพทย์