Reclinic
หมอคณินทร์
หน้าแรก › บทความสุขภาพ › ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม › อาการหลังผ่าตัด
บทความสุขภาพ · ข้อสะโพก · หลังผ่าตัด
อาการหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม
ต้นขาชา ขายาวไม่เท่ากัน ปวดขาหนีบ แบบไหนปกติ
หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมผ่านแผลด้านหน้า หลายคนกังวลเมื่อผิวต้นขาด้านนอกชา รู้สึกว่าขาข้างที่ผ่าตัดยาวกว่าอีกข้าง ปวดขาหนีบหรือข้างสะโพกเวลาเดิน หรือเห็นรอยช้ำลามลงมาถึงเข่า อาการเหล่านี้พบได้ และส่วนใหญ่ค่อย ๆ ดีขึ้นตามเวลา บทความนี้อธิบายว่าแต่ละอาการเกิดจากอะไร มักอยู่นานแค่ไหน ดูแลอย่างไร และอาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์

เขียนและทบทวนโดย รศ.นพ. คณินทร์ เอี่ยมธนาภรณ์
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ (ว.35052) · ทบทวนล่าสุด พฤศจิกายน 2569 · อ่านประมาณ 7 นาที
ภาพรวม: อาการหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก อยู่นานแค่ไหน
ตารางนี้สรุปอาการที่พบได้หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมผ่านแผลด้านหน้า ระยะเวลาเป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย แต่ละคนอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ได้ สิ่งสำคัญคืออาการควรค่อย ๆ ดีขึ้นตามเวลา
เป็นนานแค่ไหน
ควรมาพบแพทย์ถ้า
ต้นขาด้านนอกชา
เริ่มตั้งแต่หลังผ่าตัด ที่ผิวด้านนอกต้นขาใต้แผล ส่วนใหญ่ดีขึ้นใน 3–6 เดือน บางคนเหลือชาเล็กน้อยนานกว่า 1 ปี [1][5]
ปวดแสบร้อนจนรบกวนการนอนหรือการเดิน
รู้สึกขายาวไม่เท่ากัน
รู้สึกชัดในสัปดาห์แรก ๆ ตอนเริ่มเดิน ส่วนใหญ่หายเองภายใน 1 ปี [2]
ยังรู้สึกชัดเจนเมื่อครบ 3–6 เดือน หรือเดินกะเผลกขึ้น
ปวดขาหนีบ ต้นขา หรือข้างสะโพก
พบบ่อยใน 6 สัปดาห์แรก เวลาลุกนั่ง ยกขา หรือเดิน แล้วค่อย ๆ ลดลงใน 6–12 สัปดาห์
ปวดเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง หรือยังปวดมากหลัง 3 เดือน
รอยช้ำ ต้นขาบวม
เห็นชัดในสัปดาห์แรก รอยช้ำค่อย ๆ เลื่อนลงต่ำและจางใน 2–3 สัปดาห์ ต้นขาบวมค่อย ๆ ยุบใน 4–6 สัปดาห์
ต้นขาบวมตึงแข็ง ช้ำขยายเร็ว หรือน่องบวมปวด
แผลด้านหน้าสะโพก
ดูแลใกล้ชิดใน 2 สัปดาห์แรก แผลติดดีใน 2–3 สัปดาห์
แผลแดง มีน้ำหรือหนองซึม หรือแผลแยก
เป็นนานแค่ไหน
ต้นขาด้านนอกชา
เริ่มตั้งแต่หลังผ่าตัด ที่ผิวด้านนอกต้นขาใต้แผล ส่วนใหญ่ดีขึ้นใน 3–6 เดือน บางคนเหลือชาเล็กน้อยนานกว่า 1 ปี [1][5] อ่านเรื่องต้นขาชา →
รู้สึกขายาวไม่เท่ากัน
รู้สึกชัดในสัปดาห์แรก ๆ ตอนเริ่มเดิน ส่วนใหญ่หายเองภายใน 1 ปี [2]
ปวดขาหนีบ ต้นขา หรือข้างสะโพก
พบบ่อยใน 6 สัปดาห์แรก เวลาลุกนั่ง ยกขา หรือเดิน แล้วค่อย ๆ ลดลงใน 6–12 สัปดาห์
รอยช้ำ ต้นขาบวม
เห็นชัดในสัปดาห์แรก รอยช้ำค่อย ๆ เลื่อนลงต่ำและจางใน 2–3 สัปดาห์ ต้นขาบวมค่อย ๆ ยุบใน 4–6 สัปดาห์
แผลด้านหน้าสะโพก
ดูแลใกล้ชิดใน 2 สัปดาห์แรก แผลติดดีใน 2–3 สัปดาห์
ควรมาพบแพทย์ถ้า
ต้นขาด้านนอกชา
ปวดแสบร้อนจนรบกวนการนอนหรือการเดิน
รู้สึกขายาวไม่เท่ากัน
ยังรู้สึกชัดเจนเมื่อครบ 3–6 เดือน หรือเดินกะเผลกขึ้น
ปวดขาหนีบ ต้นขา หรือข้างสะโพก
ปวดเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง หรือยังปวดมากหลัง 3 เดือน
รอยช้ำ ต้นขาบวม
ต้นขาบวมตึงแข็ง ช้ำขยายเร็ว หรือน่องบวมปวด
แผลด้านหน้าสะโพก
แผลแดง มีน้ำหรือหนองซึม หรือแผลแยก
ระยะเวลาเป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย ไม่ใช่เส้นตายของแต่ละคน หากอาการค่อย ๆ ดีขึ้นทีละน้อย แม้จะช้ากว่าคนอื่นบ้าง ส่วนใหญ่ยังเป็นการฟื้นตัวตามปกติ
ผิวต้นขาด้านนอกชา
ผิวหนังด้านนอกของต้นขารับความรู้สึกผ่านเส้นประสาทเส้นเล็กชื่อ เส้นประสาทรับความรู้สึกผิวหนังต้นขาด้านนอก (lateral femoral cutaneous nerve) ซึ่งวิ่งผ่านด้านหน้าสะโพกใกล้แนวแผล ระหว่างผ่าตัดจึงอาจถูกดึงรั้งหรือระคายเคือง ทำให้ผิวต้นขาด้านนอกชา หรือรู้สึกแสบ ๆ เหมือนเป็นเหน็บ อาการนี้เป็นความรู้สึกของผิวหนัง ไม่ทำให้ขาอ่อนแรง และไม่เกี่ยวกับการทำงานของข้อเทียม
สิ่งที่ควรรู้เรื่องอาการชาต้นขา
ชานานแค่ไหน แนวแผลมีผลไหม และดูแลผิวที่ชาอย่างไร อ่านเรื่องต้นขาชาหลังผ่าตัดสะโพก →
รู้สึกขายาวไม่เท่ากัน
หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก ผู้ป่วยจำนวนมากรู้สึกว่าขาข้างที่ผ่าตัดยาวกว่าอีกข้าง แม้ภาพเอกซเรย์จะพบว่าความยาวขาใกล้เคียงกัน การศึกษาหนึ่งพบว่าประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยรู้สึกแบบนี้หลังผ่าตัด และประมาณ 7 ใน 10 รายของผู้ที่รู้สึกหายไปเองภายใน 1 ปี โดยผู้ที่ยังรู้สึกอยู่ส่วนใหญ่ก็ยังพึงพอใจกับผลการผ่าตัด [2]
ทำไมจึงรู้สึกขายาวไม่เท่ากัน
✓ ร่างกายเคยชินกับขาที่สั้นลง ข้อสะโพกที่เสื่อมมานาน หัวกระดูกและกระดูกอ่อนสึกจนขาข้างนั้นสั้นลงทีละน้อย การผ่าตัดคืนความยาวขาให้ใกล้เคียงเดิม ร่างกายจึงต้องใช้เวลาปรับตัว
✓ เชิงกรานยังเอียงอยู่ ก่อนผ่าตัด หลายคนยืนเอียงตัวหรือเชิงกรานเอียงเพื่อหลบปวด และกล้ามเนื้อรอบสะโพกหดตึงข้างหนึ่ง หลังผ่าตัดความเอียงนี้ยังค้างอยู่ระยะหนึ่ง ทำให้รู้สึกขายาวไม่เท่ากันทั้งที่กระดูกยาวเท่ากัน และจะค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อกล้ามเนื้อคลายตัวและแข็งแรงขึ้น
✓ แพทย์ตรวจความยาวขาระหว่างผ่าตัด การผ่าตัดผ่านแผลด้านหน้า ผู้ป่วยนอนหงาย แพทย์เทียบความยาวขาสองข้างและใช้เอกซเรย์ตรวจระหว่างผ่าตัดได้สะดวก การทบทวนงานวิจัยพบว่าขายาวไม่เท่ากันเกิน 1 ซม. พบน้อยกว่าการผ่าตัดแผลด้านหลัง [6]
ช่วงแรกไม่แนะนำให้เสริมรองเท้าเอง ให้บริหารกล้ามเนื้อรอบสะโพกและเดินให้สม่ำเสมอ หากครบ 3–6 เดือนแล้วยังรู้สึกชัดเจน แพทย์จะวัดความยาวขาจากเอกซเรย์ และพิจารณาแผ่นรองเสริมในรองเท้าถ้าจำเป็น