ข้อเสื่อมจากอุบัติเหตุ
และโรคข้ออักเสบ

เมื่อรักษาหลายวิธีแล้วยังปวดมากจนรบกวนชีวิตประจำวัน การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าหรือข้อสะโพกเทียมช่วยลดปวดและให้กลับมาเดินได้ดีเช่นเดียวกับข้อเสื่อมทั่วไป การศึกษาหนึ่งในผู้ที่เคยกระดูกหักเข้าข้อเข่าพบว่า หลังเปลี่ยนข้อเข่า คะแนนการใช้งานและความพึงพอใจไม่ต่างจากผู้ป่วยข้อเสื่อมทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ [18]

การผ่าตัดในข้อที่เคยบาดเจ็บมักซับซ้อนกว่า เพราะอาจมีโลหะดามกระดูกเดิม แผลเป็น ข้อติด หรือกระดูกบางส่วนหายไป การจัดการโลหะเดิมขึ้นกับชนิดและตำแหน่งของโลหะ แพทย์จึงวางแผนเป็นรายบุคคลจากภาพเอกซเรย์และประวัติการผ่าตัดเดิม การรวบรวมงานวิจัยพบว่าภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อ ข้อติด และการผ่าตัดซ้ำ พบได้มากกว่าผู้ป่วยข้อเสื่อมทั่วไป ทั้งในข้อเข่า [19] และข้อสะโพกหลังกระดูกเบ้าสะโพกหัก [20] แพทย์จะอธิบายโอกาสเหล่านี้ก่อนตัดสินใจร่วมกัน

ในข้อเข่าที่มีโลหะดามกระดูกเดิมหรือแนวกระดูกผิดรูป การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ช่วยวางแผนการตัดกระดูกให้หลบโลหะเดิมได้ บางรายจึงไม่ต้องเอาโลหะออก หรือเอาออกเพียงบางส่วน ช่วยลดการเลาะเนื้อเยื่อเพื่อเอาโลหะออก [21] อย่างไรก็ตาม หลักฐานยังเป็นรายงานผู้ป่วยกลุ่มเล็ก และยังไม่มีงานวิจัยเปรียบเทียบที่ยืนยันว่าผลระยะยาวดีกว่าการผ่าตัดแบบมาตรฐาน [21]

ผู้ป่วยรูมาตอยด์เปลี่ยนข้อได้ผลดีเช่นกัน ข้อมูลผู้ป่วยกว่า 100,000 รายพบว่า การติดเชื้อหลังเปลี่ยนข้อเข่าและข้อสะโพกหลุดยังพบน้อย แต่มากกว่าผู้ป่วยข้อเสื่อมทั่วไปเล็กน้อย เช่น การติดเชื้อหลังเปลี่ยนข้อเข่าประมาณ 13 ใน 1,000 ราย เทียบกับ 8 ใน 1,000 ราย [22]

ผู้ที่ใช้ยาควบคุมโรครูมาตอยด์ ไม่ควรหยุดยาเองก่อนผ่าตัด แนวทางของสมาคมแพทย์โรคข้อและสมาคมศัลยแพทย์ข้อสะโพกและข้อเข่าสหรัฐอเมริกาแนะนำให้ใช้ยาชนิดดั้งเดิมต่อไป ส่วนยากลุ่มชีววัตถุบางชนิดให้เว้นช่วงและนัดผ่าตัดให้ตรงกับรอบยา [23] รศ.นพ. คณินทร์ จะวางแผนช่วงเวลาผ่าตัดร่วมกับอายุรแพทย์โรคข้อที่ดูแล ผ่าตัดที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์หรือโรงพยาบาลกรุงเทพหาดใหญ่ อ่านเรื่องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมและผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมเพิ่มเติมได้