Reclinic
หมอคณินทร์
หน้าแรก › บริการ › เวชศาสตร์ฟื้นฟู › คลื่นกระแทก (Shockwave)
บทความสุขภาพ · เวชศาสตร์ฟื้นฟู
คลื่นกระแทก (Shockwave)
รักษาอาการปวดเอ็นและกล้ามเนื้อ ที่หาดใหญ่
คลื่นกระแทก (extracorporeal shockwave therapy, ESWT) คือการส่งคลื่นเสียงพลังงานสูงผ่านผิวหนังไปยังเส้นเอ็นหรือกล้ามเนื้อที่ปวด โดยไม่มีแผลและไม่ใช้เข็ม งานวิจัยพบว่าช่วยลดปวดได้ในหลายภาวะ เช่น รองช้ำ หินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่ และปวดกล้ามเนื้อคอบ่าเรื้อรัง [1][2][3] แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกอาการปวด และได้ผลดีขึ้นเมื่อทำร่วมกับการออกกำลังกาย ที่ Reclinic หาดใหญ่ แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูจะตรวจหาสาเหตุของอาการก่อน แล้วพิจารณาร่วมกับผู้ป่วยว่าคลื่นกระแทกเหมาะกับอาการหรือไม่
เรียบเรียงโดย Reclinic คลินิกกระดูกและข้อ และเวชศาสตร์ฟื้นฟู
ทบทวนโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ทบทวนล่าสุด พฤศจิกายน 2569 · อ่านประมาณ 7 นาที
ไม่มีแผล
ไม่ใช้เข็ม
ไม่ต้องดมยาหรือฉีดยาชา
ใช้เวลาครั้งละประมาณ
10–15 นาที
กลับบ้านได้ทันที
ตรวจเวชศาสตร์ฟื้นฟู
จ.–พฤ.
17–19 น. · อาทิตย์ 9–12 น.
Shockwave เหมาะกับอาการปวดแบบไหน
อาการปวดเส้นเอ็นหรือกล้ามเนื้อที่เป็นมานานหลายเดือน ทำให้หลายคนเริ่มท้อ และกังวลว่าจะต้องฉีดยาหรือผ่าตัด คลื่นกระแทกเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ไม่มีแผล มักพิจารณาเมื่อปวดเรื้อรังและรักษาเบื้องต้นแล้วยังไม่ดีขึ้น
อาการที่แพทย์อาจพิจารณาคลื่นกระแทก
✓ รองช้ำ (เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ) ปวดส้นเท้าเวลาก้าวแรกตอนเช้า [1]
✓ หินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่ ปวดไหล่เวลายกแขน [2]
✓ เอ็นหัวไหล่อักเสบเรื้อรัง [5]
✓ ปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ เรื้อรัง หรือออฟฟิศซินโดรม [3]
✓ เอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ (tennis elbow) ที่รักษาวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้น [6]
✓ เอ็นลูกสะบ้าอักเสบ ปวดใต้ลูกสะบ้าเวลากระโดด วิ่ง หรือขึ้นลงบันได ร่วมกับการออกกำลังกาย [7]
✓ ปวดเข่าจากข้อเข่าเสื่อม ร่วมกับการรักษาอื่น [8]
แพทย์จะตรวจก่อนทุกครั้ง เพราะอาการปวดตำแหน่งเดียวกันอาจมาจากหลายสาเหตุ เช่น ปวดส้นเท้าจากเส้นประสาท หรือปวดไหล่จากเส้นประสาทคอ ซึ่งคลื่นกระแทกไม่ได้ช่วย
คลื่นกระแทกคืออะไร ช่วยลดปวดได้อย่างไร
คลื่นกระแทกคืออะไร
เป็นคลื่นเสียงพลังงานสูงที่ส่งผ่านหัวเครื่องซึ่งวางบนผิวหนัง ไม่ใช่ไฟฟ้า ไม่มีความร้อน และไม่ใช่รังสี ผู้ป่วยรู้สึกเป็นจังหวะกระแทกเบา ๆ ถึงปานกลางบริเวณที่ปวด
ช่วยลดปวดอย่างไร
คลื่นกระแทกช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ เพิ่มการไหลเวียนเลือด และลดความไวของเส้นประสาทที่ส่งสัญญาณปวด ผลมักค่อย ๆ เห็นชัดขึ้นหลังทำครบหลายครั้ง
เครื่องคลื่นกระแทกมี 2 แบบ คือแบบโฟกัส (focused) ที่รวมพลังงานไปยังจุดที่ลึก และแบบกระจาย (radial) ที่กระจายพลังงานบริเวณตื้นกว่า การทบทวนงานวิจัยยังไม่พบว่าแบบใดได้ผลดีกว่ากันอย่างชัดเจน [4] ที่ Reclinic ใช้แบบโฟกัส (Focused Shockwave)
Shockwave ได้ผลแค่ไหนในแต่ละโรค งานวิจัยว่าอย่างไร
ผลของคลื่นกระแทกแตกต่างกันในแต่ละโรค งานวิจัยที่รวบรวมสรุปได้ดังนี้
การรวบรวมงานวิจัยแบบสุ่ม 22 การศึกษาพบว่า คลื่นกระแทกทุกระดับพลังงานได้ผลดีกว่าการรักษาหลอก [1] ควรทำร่วมกับการยืดเอ็นฝ่าเท้าและน่อง และเลือกรองเท้าที่รองรับส้นเท้า
หินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่
คลื่นกระแทกพลังงานสูงเป็นวิธีที่ไม่ผ่าตัดที่มีการศึกษามาก และพบว่าช่วยลดปวดและเพิ่มการใช้งานไหล่ได้มากกว่าวิธีเปรียบเทียบ [2] ผลในหินปูนชัดกว่าเอ็นอักเสบที่ไม่มีหินปูน [6]
เอ็นหัวไหล่อักเสบที่ไม่มีหินปูน
การรวบรวมงานวิจัยบางชิ้นพบว่าช่วยลดปวดได้ [5] แต่บางชิ้นพบว่าได้ผลไม่ต่างจากการรักษาอื่น [6] จึงมักใช้ร่วมกับการออกกำลังกายบริหารไหล่
ปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ เรื้อรัง
ช่วยลดปวดและลดการกดเจ็บได้หลังจบการรักษา [3] และให้ผลใกล้เคียงกับการฝังเข็มที่จุดกดเจ็บหรือการออกก ำลังกาย [9]
เอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ (tennis elbow)
การรวบรวมงานวิจัยพบว่าในเอ็นของแขนที่ไม่มีหินปูน คลื่นกระแทกได้ผลไม่ต่างจากการรักษาอื่น [6] จึงมักเริ่มจากการพักการใช้งานที่ทำให้ปวดและการบริหารก่อน
เอ็นลูกสะบ้าอักเสบ
การออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาเป็นการรักษาหลัก ควรทำต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือน การรวบรวมงานวิจัยพบว่าการเพิ่มคลื่นกระแทกร่วมกับการออกกำลังกายยังไม่ช่วยลดปวดในระยะสั้นมากกว่าการรักษาหลอก [7] คลื่นกระแทกจึงใช้เป็นตัวช่วยเสริมในผู้ที่ปวดเรื้อรัง
ข้อเข่าเสื่อม
การรวบรวมงานวิจัยแบบสุ่มพบว่าช่วยลดปวดได้มากกว่าการรักษาหลอก [8] แต่แนวทางการรักษาข้อเข่าเสื่อมระดับสากลยังไม่ได้ระบุคลื่นกระแทกเป็นการรักษาหลั ก จึงใช้เป็นการรักษาเสริมร่วมกับการออกกำลังกาย (อ่านเรื่องข้อเข่าเสื่อม)
งานวิจัยของคลื่นกระแทกส่วนใหญ่เป็นการศึกษาขนาดเล็ก และใช้ระดับพลังงานและจำนวนครั้งต่างกัน คลื่นกระแทกจึงเป็นตัวช่วยลดปวด เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาบริหารและใช้งานได้ ไม่ใช่การรักษาแทนการออกกำลังกาย
ทำ Shockwave รู้สึกอย่างไร ต้องทำกี่ครั้ง
ระหว่างทำ
แพทย์ทาเจลแล้ววางหัวเครื่องตรงจุดที่ปวด อาจรู้สึกเจ็บเป็นจังหวะบริเวณที่ปวด แพทย์จะเริ่มจากระดับพลังงานต่ำแล้วค่อย ๆ ปรับให้ผู้ป่วยทนได้
ใช้เวลานานแค่ไหน
ครั้งละประมาณ 10–15 นาที ไม่ต้องดมยาหรือฉีดยาชา และกลับบ้านได้ทันที
ทำกี่ครั้ง
ที่ Reclinic โดยทั่วไป 3–5 ครั้ง ประมาณสัปดาห์ละครั้ง ขึ้นกับโรคและการตอบสนอง งานวิจัยส่วนใหญ่ทำประมาณ 3 ครั้ง ห่างกัน 1 สัปดาห์ [4]
ทำร่วมกับอะไร
ท่ายืดและท่าบริหารที่ทำเองที่บ้าน การปรับรองเท้าหรือท่าทางการทำงาน ซึ่งช่วยให้ผลอยู่ได้นานขึ้น
คลื่นกระแทก (Shockwave)
ฝังเข็มที่จุดกดเจ็บ (dry needling)
วิธีทำ
วางหัวเครื่องบนผิวหนัง ไม่ใช้เข็ม
ปักเข็มขนาดเล็กที่จุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อ
เหมาะกับ
เอ็นอักเสบ รองช้ำ หินปูนเกาะเอ็น ปวดกล้ามเนื้อ
ปวดกล้ามเนื้อที่มีจุดกดเจ็บ เช่น ออฟฟิศซินโดรม
ความรู้สึก
เจ็บเป็นจังหวะระหว่างทำ
เจ็บแปล๊บหรือกล้ามเนื้อกระตุกสั้น ๆ
ความถี่
ประมาณสัปดาห์ละครั้ง 3–5 ครั้ง
ประมาณทุก 2 สัปดาห์ [10]
หลังทำ
อาจปวดหรือแดงเล็กน้อย 1–2 วัน
อาจระบมหรือช้ำเล็กน้อย 1–2 วัน
คลื่นกระแทก (Shockwave)
วิธีทำ
วางหัวเครื่องบนผิวหนัง ไม่ใช้เข็ม
เหมาะกับ
เอ็นอักเสบ รองช้ำ หินปูนเกาะเอ็น ปวดกล้ามเนื้อ
ความรู้สึก
เจ็บเป็นจังหวะระหว่างทำ
ความถี่
ประมาณสัปดาห์ละครั้ง 3–5 ครั้ง
หลังทำ
อาจปวดหรือแดงเล็กน้อย 1–2 วัน
ฝังเข็มที่จุดกดเจ็บ (dry needling)
วิธีทำ
ปักเข็มขนาดเล็กที่จุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อ
เหมาะกับ
ปวดกล้ามเนื้อที่มีจุดกดเจ็บ เช่น ออฟฟิศซินโดรม
ความรู้สึก
เจ็บแปล๊บหรือกล้ามเนื้อกระตุกสั้น ๆ
ความถี่
ประมาณทุก 2 สัปดาห์ [10]
หลังทำ
อาจระบมหรือช้ำเล็กน้อย 1–2 วัน
สำหรับอาการปวดกล้ามเนื้อ ทั้งสองวิธีให้ผลลดปวดใกล้เคียงกัน [9] แพทย์จะแนะนำวิธีที่เหมาะกับตำแหน่งที่ปวด โรคประจำตัว และความสะดวกของผู้ป่วย ผู้ที่กลัวเข็มเลือกคลื่นกระแทกได้ อ่านเรื่องฝังเข็มที่จุดกดเจ็บเพิ่มเติมได้ในบทความฝังเข็ม →
เตรียมตัวก่อนทำ Shockwave และใครควรแจ้งแพทย์ก่อน
ก่อนมาทำคลื่นกระแทก
✓ แจ้งแพทย์หากตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์
✓ แจ้งแพทย์หากกินยาละลายลิ่มเลือด หรือมีโรคเลือดออกง่าย
✓ แจ้งแพทย์หากใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าในร่างกาย
✓ แจ้งแพทย์หากบริเวณที่ปวดมีแผล การติดเชื้อ หรือเคยเป็นเนื้องอก
✓ หากเพิ่งฉีดยาบริเวณที่ปวด ควรเว้นประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนทำคลื่นกระแทก
✓ ยาแก้ปวดที่ใช้อยู่ กินต่อได้ตามปกติ
✓ ใส่เสื้อผ้าที่เปิดบริเวณที่ปวดได้สะดวก เช่น เสื้อแขนกุดหรือกางเกงขาสั้นสำหรับส้นเท้า
ขั้นตอนทำ Shockwave ที่ Reclinic
1
ตรวจและวินิจฉัย
แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูซักประวัติและตรวจร่างกาย และเอกซเรย์ได้ที่คลินิกเมื่อจำเป็น เช่น สงสัยหินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่หรือกระดูกงอกที่ส้นเท้า
2
วางแผนการรักษา
อธิบายว่าคลื่นกระแทกเหมาะกับอาการหรือไม่ จำนวนครั้ง และค่าใช้จ่ายโดยประมาณ ก่อนเริ่มทุกครั้ง
3
ทำคลื่นกระแทก
หาจุดที่ปวด ทาเจล และปรับระดับพลังงานตามที่ผู้ป่วยทนได้ ใช้เวลาประมาณ 10–15 นาที
4
หลังทำ
กลับบ้านและทำงานได้ตามปกติ หลีกเลี่ยงการใช้งานหนักบริเวณที่ทำประมาณ 1–2 วัน
5
ทำซ้ำตามนัด
โดยทั่วไปสัปดาห์ละครั้ง ประมาณ 3–5 ครั้ง ร่วมกับท่าบริหารที่บ้าน
6
ติดตามผล
ผลมักค่อย ๆ ดีขึ้นในช่วงหลายสัปดาห์หลังครบการรักษา หากยังไม่ดีขึ้น แพทย์จะประเมินและพูดคุยทางเลือกการรักษาอื่นร่วมกับผู้ป่วย
ประเมินค่าใช้จ่ายเบื้องต้นทาง LINE @khaninclinic หรือ Facebook khaninortho ได้ก่อนมา ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับการตรวจ การวินิจฉัย และจำนวนครั้ง และสอบถามอาการทาง LINE หรือ Facebook ได้ระหว่างนัด
ผลข้างเคียงของ Shockwave ที่อาจพบ
การทบทวนงานวิจัยพบว่าคลื่นกระแทกเป็นการรักษาที่ปลอดภัย [4] ผลข้างเคียงส่วนใหญ่เกิดเฉพาะที่และหายเองภายในไม่กี่วัน
เจ็บระหว่างทำ
พบได้บ่อย แจ้งแพทย์ได้ตลอดเวลาเพื่อปรับระดับพลังงาน
ผิวแดง บวม หรือช้ำเล็กน้อย
บริเวณที่ทำ มักหายเองใน 1–2 วัน
ปวดมากขึ้นชั่วคราว
บางรายปวดมากขึ้น 1–2 วันหลังทำ ก่อนจะค่อย ๆ ดีขึ้น ประคบเย็นได้
ชาหรือเสียวเล็กน้อยชั่วคราว
พบไม่บ่อย และมักหายเอง
อาการไม่ดีขึ้น
ผู้ป่วยบางรายตอบสนองน้อย แพทย์จะประเมินซ้ำและปรับแผนการรักษา
⚠ ควรติดต่อคลินิกหรือพบแพทย์ หาก
ปวด บวม แดง ร้อนมากขึ้นเรื่อย ๆ หลังทำเกิน 2–3 วัน มีไข้ หรือมีอาการชาหรืออ่อนแรงที่ไม่หายไป
อ่านต่อ
คำถามที่พบบ่อย
เอกสารอ้างอิง
Zhao L, et al. Comparative efficacy and acceptability of different intensity levels of extracorporeal shock wave therapy in adults with plantar heel pain: a systematic review and network meta-analysis. PM R 2025;17:1481–1493.
Louwerens JK, et al. Evidence for minimally invasive therapies in the management of chronic calcific tendinopathy of the rotator cuff: a systematic review and meta-analysis. J Shoulder Elbow Surg 2014;23:1240–1249.
Jun JH, et al. The effect of extracorporeal shock wave therapy on pain intensity and neck disability for patients with myofascial pain syndrome in the neck and shoulder: a meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Phys Med Rehabil 2021;100:120–129.
Schmitz C, et al. Efficacy and safety of extracorporeal shock wave therapy for orthopedic conditions: a systematic review on studies listed in the PEDro database. Br Med Bull 2015;116:115–138.
Xue X, et al. Effect of extracorporeal shockwave therapy for rotator cuff tendinopathy: a systematic review and meta-analysis. BMC Musculoskelet Disord 2024;25:357.
Elgendy MH, et al. Effectiveness of extracorporeal shockwave therapy in treatment of upper and lower limb tendinopathies: a systematic review and meta-analysis. Physiother Res Int 2024;29:e2042.
Challoumas D, et al. Effectiveness of exercise treatments with or without adjuncts for common lower limb tendinopathies: a living systematic review and network meta-analysis. Sports Med Open 2023;9:71.
Silva AC, et al. Effect of extracorporeal shock wave therapy on pain and function in patients with knee osteoarthritis: a systematic review with meta-analysis and grade recommendations. Clin Rehabil 2023;37:760–773.
Avendaño-López C, et al. Efficacy of extracorporeal shockwave therapy on pain and function in myofascial pain syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Am J Phys Med Rehabil 2024;103:89–98.
Khanittanuphong P, Upho P. Day of peak pain reduction by a single session of dry needling in the upper trapezius myofascial trigger points: a 14 daily follow-up study. J Bodyw Mov Ther 2020;24(4):7–12.
ข้อมูลในบทความนี้ใช้ประกอบการตัดสินใจเบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจและคำแนะนำจากแพทย์